सबिता चन्द
नुवाकोट, भदौ २८ । त्रिशूली नदीको किनारमा बसेको विदुर नगरपालिका–९ को माछापोखरी, सिलट्याङ्की र आसपासका बस्तीहरूमा आज पनि बाढीको पीडा जीवित छ । भदौ १० गते भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी हिमबाढीले केही मिनेटमै सयौँ परिवारको संसार उजाडिदियो । कसैको घर बग्यो, कसैले आफ्ना प्रियजन गुमाए, कतिपय अझै बेपत्ता छन् । विद्यालयका कक्षाकोठा अस्थायी आश्रयस्थल बनेका छन्, जहाँ पीडित परिवार नयाँ बिहानको प्रतीक्षामा बसिरहेका छन् ।
यही गहिरो पीडाको बीच आइतबार एउटा मानवीय दृश्यले विदुर–९ का बाढीपीडितको मन छोयो । बाँकेको शुभ सन्देश सभा नेटवर्क–नेपाल राहतले भरिएका आठ वटा सवारी साधन लिएर नुवाकोट पुग्यो । संस्थाले एक करोड ३७ लाख ९ हजार रुपैयाँ बराबरको राहत सामग्री वितरण गर्दै विपद्ले थिलथिलो बनेका परिवारलाई केवल सामग्री मात्र होइन, आशा, साथ र आत्मबल पनि प्रदान गर्यो ।
आठ घण्टाको कठिन यात्रा, मानवताको अभियान
राहत वितरणको यात्रा बिहान ८ बजे काठमाडौंबाट सुरु भयो । राहत सामग्रीले भरिएका आठ वटा गाडी त्रिशूली नदीको किनारैकिनार जोखिमपूर्ण सडक हुँदै अगाडि बढे । ठाउँ–ठाउँमा पहिरो, साँघुरा सडक र बाढीले क्षतिग्रस्त मार्गका कारण यात्रा निकै कठिन थियो । करिब आठ घण्टाको यात्रा पार गर्दै टोली दिउँसो ४ बजे विदुर नगरपालिका–९ पुग्यो ।
वरिष्ठ पत्रकार सिराज खान का अनुसार यो यात्रा केवल राहत बोकेर पुग्ने यात्रा थिएन, मानवताको जिम्मेवारी पूरा गर्ने अभियान थियो । “रास्ताभरि जोखिम थियो, तर पीडितसम्म पुग्ने उद्देश्यले सबै कठिनाइ पार गरियो,” उहाँले भन्नुभयो ।
राहत देखेर भावुक बने स्थानीय
विदुर–९ स्थित त्रिशूली आधारभूत विद्यालय र शुलक्षणा माध्यमिक विद्यालयमा सञ्चालन गरिएको होल्डिङ सेन्टरमा राहत वितरण गरिएको थियो । राहत सामग्रीको ठूलो परिमाण देखेर स्थानीय बासिन्दा आश्चर्यचकित बने ।
“बाफरे, यति धेरै राहत त आजसम्म कसैले ल्याएको थिएन ।” राहत सामग्री हेर्दै स्थानीयले व्यक्त गरेको यो प्रतिक्रिया वितरणस्थलभरि सुनिन्थ्यो । धेरै पीडित परिवार राहत लिन आउँदा आफ्ना हराएका आफन्त सम्झेर भावुक बने । कतिपयको आँखाबाट आँसु रोकिएन । त्यो दृश्य केवल राहत वितरणको कार्यक्रम थिएन, पीडा र सहानुभूतिबीचको मौन संवाद थियो ।
१२५ परिवारका ७०० र १,५०० विद्यार्थी प्रत्यक्ष लाभान्वित 
शुभ सन्देश सभा नेटवर्क–नेपालका अध्यक्ष डा. डक्टप्रसाद धितालले भोटेकोशी बाढीबाट प्रत्यक्ष प्रभावित १२५ परिवारका करिब ७०० महिला तथा पुरुष लाई राहत वितरण गरिएको जानकारी दिनुभयो ।
त्यससँगै १,५०० विद्यार्थीलाई स्टेशनरी सामग्री वितरण गरिएको छ। बाढीले घर र सम्पत्ति गुमाएका बालबालिकाको पढाइ प्रभावित नहोस् भन्ने उद्देश्यले विद्यालयका विद्यार्थीलाई कापी, कलम, इरेजर लगायत आवश्यक शैक्षिक सामग्री उपलब्ध गराइएको उहाँले बताउनुभयो ।
डा. धितालले भन्नुभयो, “विपद् सकिएपछि पनि पीडितको दुःख सकिँदैन । तत्काल राहत आवश्यक छ, तर त्यससँगै उनीहरूको आत्मबल बढाउनु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ । हामी त्यही सन्देश लिएर यहाँ आएका हौँ ।”
के–के सामग्री वितरण गरियो ?
राहत सामग्री दैनिक जीवन पुनः सुरु गर्न आवश्यक वस्तुमा केन्द्रित थियो । वितरण गरिएका सामग्रीमा महिला तथा पुरुषका जुत्ता, गमबुट, टी–सर्ट, पाइन्ट, इनर, त्रिपाल, कम्बल, गद्दा, बिछ्याउने सामग्री, सेनिटरी प्याड, विभिन्न भाँडाकुँडा, बालबालिकाका लागि स्टेशनरी सामग्री तथा वडा कार्यालयलाई कम्प्युटरसमेत प्रदान गरिएको थियो ।
स्थानीयका अनुसार यति व्यवस्थित र विविध सामग्रीसहितको राहत पहिलो पटक पुगेको हो ।
“हामी एक्ला छैनौँ भन्ने महसुस भयो”
राहत पाएपछि स्थानीय प्रभावित इस्मिता तामाङले आँसु रोक्दै भन्नुभयो, “घर गुमायौँ, आफन्त गुमायौँ । अब कसरी बाँच्ने भन्ने चिन्ता थियो । आज सहयोग पाएपछि हामीलाई लाग्यो—हामीलाई सम्झने मानिस अझै रहेछन् ।”
उहाँजस्तै धेरै महिलाले राहत सामग्री बुझ्दै भावुक हुँदै धन्यवाद व्यक्त गरे । उनीहरूका अनुसार विपद्पछिको कठिन जीवनमा यो सहयोगले नयाँ ऊर्जा दिएको छ ।
पालिकाको प्रतिबद्धता
कार्यक्रममा विदुर नगरपालिका–९ का वडाध्यक्ष हरिराम भण्डारीले विपद्का बेला सामाजिक संस्थाले गरेको सहयोग निकै महत्वपूर्ण भएको बताउनुभयो ।
उहाँले विस्थापित परिवारका लागि नगरपालिकाले अस्थायी आवास व्यवस्थापन गर्न मासिक १० हजार रुपैयाँ कोठा भाडा उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको जानकारी दिनुभयो । साथै प्रभावित परिवारको पुनर्स्थापना र आवास व्यवस्थापनका लागि थप पहल भइरहेको पनि उहाँले बताउनुभयो ।
बाढीको पीडा अझै बाँकी छ
वडा कार्यालयका अनुसार हिमबाढीले १२५ घर तथा पसल बगाएको छ। ४६ जना अझै बेपत्ता छन् । सयौँ परिवार विद्यालय र अन्य अस्थायी होल्डिङ सेन्टरमा बसिरहेका छन् ।
चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा धेरै परिवारसँग लगाउने कपडा, ओढ्ने कम्बल वा पकाउने भाँडासम्म थिएन । यस्तो अवस्थामा राहत सामग्री उनीहरूको दैनिक जीवनका लागि ठूलो आधार बनेको छ ।
पत्रकार र सामाजिक अभियन्ताको संयुक्त अभियान
राहत वितरण कार्यक्रममा शुभ सन्देश सभा नेटवर्क–नेपालका पदाधिकारीसँगै विभिन्न सञ्चारमाध्यमका पत्रकारहरूको पनि सक्रिय सहभागिता थियो । पत्रकारहरूले राहत वितरण मात्र होइन, पीडितको वास्तविक अवस्था देशभर पुर्याउने जिम्मेवारी पनि निर्वाह गरे ।
वरिष्ठ पत्रकार सिराज खानले भन्नुभयो, “पीडितको पीडा समाचारको विषय मात्र होइन, हाम्रो सामाजिक जिम्मेवारी पनि हो ।”
मानवताभन्दा ठूलो धर्म छैन
शुभ सन्देश सभा नेटवर्क–नेपालले यो राहत अभियान विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगी संस्थाको सहकार्यमा सञ्चालन गरेको जनाएको छ । संस्थाले विपद्पछिको पुनर्स्थापना, शिक्षा र समुदायको पुनर्जीवनका क्षेत्रमा पनि सहयोग जारी राख्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ ।
विपद्ले घर भत्काउन सक्छ, परिवार छुट्याउन सक्छ र जीवनलाई एकैछिनमा बदल्न सक्छ । तर मानवताको हात जोडिँदा पीडितको मनमा आशा पुनः पलाउन सक्छ । नुवाकोटको विदुर–९ मा देखिएको यो राहत अभियान त्यसैको सशक्त उदाहरण बनेको छ ।
एक करोडभन्दा बढी मूल्यको राहत सामग्रीभन्दा पनि ठूलो कुरा थियो—पीडित परिवारलाई दिइएको साथ, सम्मान र भरोसा । त्रिशूली किनारमा बगेको बाढीले धेरै कुरा बगायो, तर मानवताको भावना भने अझ बलियो बनेर विदुर पुगेको यो अभियानले प्रमाणित गरिदिएको छ ।
