सबिता चन्द
नेपालगन्ज । बाँके निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ मा यसपटकको चुनाव सामान्य प्रतिस्पर्धा मात्र होइन, पुस्तान्तरण र राजनीतिक शैलीको टकरावका रूपमा देखिन थालेको छ।
मैदानमा धेरै उम्मेदवार भए पनि व्यवहारतः प्रतिस्पर्धा तीन मुख्य पात्र वरिपरि केन्द्रित देखिन्छ—नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका युवा नेता दिपेन्द्र बिष्ट, नेकपा एमालेका पूर्व मन्त्री इस्तियाक राई र नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार सुधान्सु कोइराला। तर चुनावी माहोल, जनभावना र जमिनको यथार्थ केलाउँदा प्रतिस्पर्धाको केन्द्र बिन्दु बिस्तारै दिपेन्द्र बिष्ट र इस्तियाक राईबीच सिमटिँदै गएको संकेत देखिन्छ।
पूर्व मन्त्रीको हैसियतले इस्तियाक राईसँग अनुभव, संगठन र राज्यसत्तासँगको पुरानो पहुँच छ। उहाँको राजनीतिक यात्राले केही वर्गमा भरोसा दिलाएको छ, विशेषगरी पार्टी संरचनामा विश्वास गर्ने मतदाताबीच। तर यही अनुभव अहिले उहाँका लागि दोहोरो धारको हतियार बन्दै गएको विश्लेषण पनि सुनिन थालेको छ। “पुरानै अनुहार, पुरानै शैली” भन्ने मनोविज्ञान मतदातामा बढ्दै जाँदा परिवर्तनको चाहना बलियो बन्दै गएको देखिन्छ।
त्यही परिवर्तनको भावनाको प्रतिनिधि बनेर युवा नेता दिपेन्द्र बिष्ट चुनावी मैदानमा उत्रिनुभएको छ। राजनीति बाहिरै काम गरेर देखाएको पृष्ठभूमि, रोजगारी सिर्जना, खेलकुदमार्फत युवासँगको सम्बन्ध र घरदैलोमै पुगेर समस्या सुन्ने शैलीले उहाँलाई फरक बनाएको छ। बिष्ट भाषणमा होइन, व्यवहारमा देखिने नेतृत्वको प्रतीकका रूपमा आफूलाई स्थापित गर्न खोजिरहनुभएको छ। यही कारणले युवा, मजदुर, साना व्यापारीदेखि नयाँ मतदातासम्म उहाँप्रति आकर्षण बढ्दो देखिन्छ।
नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार सुधान्सु कोइरालाको पहिचान मुख्यतः पार्टी विरासत र पारिवारिक नामसँग जोडिएको देखिन्छ। तर स्थानीय तहमा बलियो संगठनात्मक सक्रियता र जनसरोकारका मुद्दामा स्पष्ट हस्तक्षेप कमजोर देखिँदा उहाँको उपस्थितिले निर्णायक मोड लिने सम्भावना तुलनात्मक रूपमा कम आँकलन गर्न थालिएको छ। धेरै विश्लेषकका अनुसार कांग्रेसको परम्परागत मत बैंक भए पनि यसपटकको चुनावमा त्यो मत एकताबद्ध हुने वा नहुने स्पष्ट छैन।
यसै सन्दर्भमा बाँके–२ को चुनावी पल्लाभारी कसको होला भन्ने प्रश्नको उत्तर सजिलो छैन। तर संकेतहरू स्पष्ट हुँदै गएका छन्—प्रतिस्पर्धा अनुभव र नयाँ सोचबीचको हो। इस्तियाक राई संगठन र अनुभवका साथ अघि हुनुहुन्छ भने दिपेन्द्र बिष्ट जनसरोकार, प्रत्यक्ष पहुँच र परिवर्तनको भावनामा बलिया देखिनुहुन्छ।
मतदाताको मन अहिले केवल पार्टीको झण्डामा अडिएको छैन, उनीहरू नेतृत्वको काम, व्यवहार र नजिकपन तौलिरहेका छन्। यही कारण बाँके–२ मा चुनाव जित–हारको रेखा अत्यन्तै पातलो देखिन्छ, जहाँ सानो लहरले पनि परिणाम उल्ट्याउन सक्छ। विश्लेषकहरू भन्छन्—यदि युवा सहभागिता र परिवर्तनको चाहना निर्णायक बन्यो भने दिपेन्द्र बिष्टले कडा चुनौती दिने मात्रै होइन, परिणाम नै बदल्न सक्छन्। तर परम्परागत संगठन र अनुभवी संरचनाले अन्तिम समयमा बल देखायो भने इस्तियाक राईका लागि पनि बाटो खुला नै छ। यसर्थ बाँके–२ को चुनाव केवल उम्मेदवारको होइन, मतदाताको सोचको परीक्षा हो—पुरानै अभ्यासलाई निरन्तरता दिने कि काम र व्यवहारबाट उभिएको नयाँ नेतृत्वलाई अवसर दिने। यही निर्णयले बाँके–२ को भविष्यको दिशा तय गर्नेछ।
