बर्दिया। आधारभूत तथा माध्यमिक तहमा अध्यापनरत शिक्षकहरूको शिक्षण क्षमता अभिवृद्धि गर्दै विज्ञान, प्रविधि, इन्जिनियरिङ, कला तथा गणितमा आधारित नवीन शिक्षण पद्धतिको प्रवद्र्धन गर्ने उद्देश्यले सञ्चालन गरिएको तीनदिने तालिम सम्पन्न भएको छ ।
बाँके युनेस्को क्लब र राधाकृष्ण थारू जनसेवा केन्द्रको साझेदारीमा प्लान इन्टरनेशनल नेपालको सहयोगमा सञ्चालित ‘बालबालिका, किशोरकिशोरी तथा युवाका लागि सुरक्षित भविष्य परियोजना’ अन्तर्गत उक्त तालिम सञ्चालन गरिएको हो । तालिममा बर्दिया जिल्लाका परियोजना कार्यक्षेत्रभित्र रहेका सातवटा पालिकाका आधारभूत तथा माध्यमिक तहका ३६ जना शिक्षकहरूको सहभागिता रहेको थियो । तालिम दुई चरणमा सञ्चालन गरिएको थियो । पहिलो चरणमा बारबर्दिया, गुलरिया र बढैयाताल नगरपालिकाका १६ जना शिक्षक सहभागी भएका थिए । त्यसैगरी, दोस्रो चरणमोसम्म राजापुर, गेरुवा, मधुवन र ठाकुरबाबा नगरपालिकाका २० जना शिक्षकहरूको सहभागिता रहेको थियो ।
तालिमको मुख्य उद्देश्य शिक्षकहरूको शिक्षण पद्धति प्रयोग गर्ने ज्ञान, सीप तथा व्यावहारिक क्षमता अभिवृद्धि गर्नुका साथै कक्षाकोठामा विद्यार्थीकेन्द्रित, अनुभवमा आधारित, खोज तथा अनुसन्धानमुखी र सहभागितामूलक सिकाइ पद्धतिको विकास गर्नु रहेको थियो । तालिमका क्रममा अन्तरविषयगत शिक्षण पद्धति, परियोजनामा आधारित सिकाइ, सिर्जनात्मक सोच, समस्या समाधान गर्ने क्षमता तथा स्थानीय स्तरमा सहजै उपलब्ध र न्यून लागतका शैक्षिक सामग्रीहरूको प्रभावकारी प्रयोगलगायतका विषयमा सैद्धान्तिक तथा व्यावहारिक अभ्यास गराइएको थियो ।
त्यसैगरी, शिक्षण–सिकाइ प्रक्रियामा लैङ्गिक समानता, समावेशिता तथा विशेषगरी छात्राहरूको सक्रिय सहभागिता र नेतृत्व विकासलाई प्राथमिकताका साथ समेटिएको थियो। प्रत्येक बालबालिकाले आफ्नो लैङ्गिक अवस्था, सामाजिक तथा आर्थिक पृष्ठभूमि वा अन्य कुनै भिन्नताका आधारमा विभेदरहित वातावरणमा समान शैक्षिक अवसर प्राप्त गर्नुपर्ने विषयमा जोड दिइएको थियो ।
तालिममा सहभागी शिक्षकहरूलाई तालिमबाट प्राप्त ज्ञान, सीप र अभ्यासलाई आ–आफ्नो विद्यालय तथा कक्षाकोठामा प्रभावकारी रूपमा प्रयोग गर्न प्रोत्साहित गरिएको थियो । यसबाट परम्परागत शिक्षण पद्धतिलाई थप सिर्जनात्मक, व्यावहारिक, अन्तरक्रियात्मक र बालमैत्री बनाउँदै विद्यार्थीहरूमा जिज्ञासा, आलोचनात्मक सोच, सिर्जनशीलता तथा समस्या समाधान गर्ने क्षमताको विकास गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
यस पहलले परियोजना सञ्चालित विद्यालयहरूमा शिक्षण तथा सिकाइको गुणस्तर अभिवृद्धि गर्नुका साथै विशेषगरी छात्राहरू र सीमान्तकृत समुदायका बालबालिकाको सिकाइ उपलब्धि सुधार गर्न महत्वपूर्ण योगदान पु¥याउने विश्वास लिइएको छ । गुणस्तरीय शिक्षा केवल पाठ्यपुस्तकमा सीमित ज्ञान हस्तान्तरण गर्नु मात्र होइन, बालबालिकालाई सोच्न, खोज्न, सिर्जना गर्न, प्रयोग गर्न र जीवनका वास्तविक चुनौतीहरू समाधान गर्न सक्षम बनाउनु पनि हो । शिक्षकको क्षमता अभिवृद्धि, नवीन शिक्षण पद्धतिको प्रयोग र समावेशी सिकाइ वातावरणको निर्माण नै गुणस्तरीय तथा रूपान्तरणकारी शिक्षाको महत्वपूर्ण आधार हो ।
